Мова

Материал из Pampedia
Перейти к: навигация, поиск

Таварышч! Пампедзія очэнь нуждаецца в этай стацье! Чэркані пару строк, ат цібя не убудзет!


беларускаярусский


Беларускі язык - нармаціўнае срэцтва абшчэнія народца. Ізмышлен у 19 веку на аснаваніі рада народных нарэчый. Ачавідна, с цэлью аслабіць Расію. Із-за акціўнасці рада паэтаў і пісацелей у начале 20 века стаў заметнай часьцью абшчэственнага прастранства. Асобенную роль сыгралі, ачавідна, Янка Купала і Максім Багдановіч - па часьці паэзіі, і Максім Гарэцкі і пазьнее Кузьма Чорны - па часьці прозы. Былі і другія, што услажніла жызьнь для ўсех памяркоўных. Праблема ў том, што Расійскай імперыя і яё праемніца Савецкі Саюз саўсем не жалалі, штоб у ваколіцах гарадоў Мінск і Бабруйск была какое-та нарэчыя с пратэнзіяй. Таму, пасьля кароткава перыяда 1920-х, када ў сілу вынуждзенных абстаяцельств прыйшлося цярпець насіліе нацыяналістаў, усё вярнулася на кругі свая. У цэлам, есьлі абстрагіравацца ад крайнасьцей 1930-х (убійства), язык вымяраў как бы нямношка ясьцественным пуцём. Дзела была ў том, што, с адной стараны, рускі быў неад'емнай часьцю сімвалічаскава капітала абразованава і самадастатачнава чалавека. Сяло, паваліўшы ў гарады пасля 1956 г., скора ета замеціла і ўсячаскі ад сваей сельскасці аткрэшчывалася. Аднаўрыменна, беларуская мова і сь ней генецічаскі сьвязаны акцэнт былі сьцігмацізіраваны (т. е. апрэдзеляны) как сельскія. Сяльчаны то ў етам разьбіраліся! Такім образам, нікаму нахуй не ўпала, упрагацца за мову. Памагла ей некатарая энэрцыя: КПБ даўжна была как-та абаснаваць сваё сушчастваніе, как і сушчастваваніе БССР. Палучылася так, што мова ў канечнам ітоге была важным аргументам. Яе стараліся хоць как та паддзяржаць: ну, радзіва там, ілі пісацелі пісалі на мове. Ета было нармальна. Ненармальным была, штобы, напрымер, первы сякратар ЦК КПБ дзяржаў на мове рэчы. Мазураў палучыў за ета па-ацечасці ат Хрушчова ў 1959-м, на празнаванні 40-лецця етай самай злашчаснай БССР. Машэраў, па сьвідзецельствам, сьцісьняўся свайво акцэнта і стараўся ат няво ізбавіцца. К 1984 г. у Мінску не асталася ні адной школы на мове. Патом усё нямнога памінялася. Стала ясна, што дажа есьлі вы лжоця, із етай лжы можа што-та неажыданнае вырасьці. І вырасла. У 1984-м вазьнікла Таварыства беларускай школы, якое начала сабіраць подпісі за беларускамоўную школу ў Мінску. І такая школа, есьлі січас ізьбяжаць усіх нянужных утаміцельных падробнасьцей, паявілася. Ета быў прарыў. Яшчо большы прарыў быў у 1989-м, када вазьнік аканчацельна БНФ, і ў 1990-м, када камуністы, арыенціруюся на другія рэспублікі СССР і жалая прапісаць па яйцах ненавіснаму БНФу, прынялі ў Вярхоўным Савеце закон "Аб мовах". Унязапна, паўзыбатыя мова стала адзіна дзяржаўнай. Во йта быў сюрпрыз!

Для народца ўродзе как началіся страданія - хаця ета яшчо вапрос, насколька той закон асушчаствляўся. Так ілі інача, Лукашэнка ў 1994-м прыцтаўляў значыцельнае жаланіе, упразьніць язык яшчо раз - ціпер чыста юрадзічаскі. У етам быў смысл, так як ніхто на нём усё раўно не гаварыў. Ну, і ўся фігня. З іюля 1995-ва ў нас фармальна два гос языка, а на самам дзеле?



U.png Языкі в Квітнеючай
МоваТарашкевіцаЛацінкаБерагіняТрасянкаРусский язык