Лацінка

Материал из Pampedia
Перейти к: навигация, поиск
Ладно.png «Ладна, і так сайдзёт!» — падумаў аўтар і атправіўся наўстрэчу прыключэніям
Стацью нужна дапісаць і вапшчэ прывясці ў парадак


беларускаярусский


Лацінка (бел. лац. łacinka) – адна із сісцем запісі беларускава языка; у даннам случае – на аснове лацінскага алфавіта. Нынчэ -- спосаб змагароў максімальна атмежавацца ад клятых маскалей с іх балгарскай кірыліцай.

Історыя

Упярвые лацінку началі іспользваць ішчо у срэдневяковых цекстах на лацінскам і польсках языках, штоб уключыць цытаты на старабеларускам. Ва урэмена жэ татальнай паланізацыі і, саатветствена, перахода у лона каталічэскай цэркві беларускай шляхты, усе чашчэ паяўляюцца цексты на беларускай мове запісаныя па правілам польскай арфаграфіі лацінскімі буквамі Позжэ на ней каталі свае крыаціўчыкі такія дзеяцелі, як Кастусь «Нашае ўсё» Каліноўскі, Францішак Багушэвіч, Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч і прочыя. Некаторыя праізвядзенія на беларускай лацінке прыпісваюцца Адаму Міцкевічу.

Даставерна ізвесна што некатарыя сборнікі сьціхоў Алаізы Пашкевіч (Цеткі), Янкі Купалы, Максіма Багдановіча і прочых былі напячатаны імена лацінкай, кроме таво і «Наша Ніва» выдавалася паралельна і лацінкай, і кірыліцай («польскімі і рускімі літарамі»), першая грамаціка Тарашкевіча мела лацінічнае ізданіе. На скарлацінке вышла нескалька намероў журнала "Biełaruskaje žyćcio" і проч.

Карочэ, у нас былі ўсе шансы пользвацца лацінскім алфавітам, як і ўся Яўропа, аднака бальшэвікам канешна былі ў этам не заінцерысованы, бо эта жэ нацдэмаўшчына і вапшчэ аскарбляе Русь-матушку. Паэтаму у Квітнеючай, как правапрыемніцэ БССР, мы да сіх пор пользуемся кірыліцай. Хаця ўсякім сьвядомым не стоіт забываць, што ў нас пользавалісь кірыліцэй ішчо да аснаванія Масквы, і перахадзіць на лацінку "абы как не ў маскалей" эта то жэ самае, што атказацца ат штаноў, патамушта клятые маскалі іх тожэ носят.

Сяйчас

Лацінка ў мятрэ Свядомага

Кроме таво што лацінкай нынчэ пользуюцца асоба адбітыя змагары, яе началі іспользваць на гасударсьцьвенам ураўне, асобена ў Свядомам. У часнасьці у мятрэ і некатарых указацелях. Так жэ яе прапіхнулі як афіцыальную раманізацыю для гугла і прочых карт. Лацінка ў мятрэ парадзіла множэства срачэй на ўсякіх анлайнерах і не толька, іба імперскія імбецылы не панімаюць, зачэм пісаць «па-польскі», еслі нада па-англійскі. Спецыальна для любіцелей рускава міра сьвядомыя петрасяны сдзелалі карту с падстрочным пераводам названій на англійскій язык (ціпа "Jacob Ear Square"), была бы неплоха найці іё і дабавіць в эту стацью.

Названіе населеных пунктраў кагбэ тожэ нада лацінізіраваць у саатвецтвіі с эцімі правіламі, аднака па факту в бальшынстве случаяў іспользуецца расіянскій трансліт. Напрымер, "Гродна" нада пісаць как "Hrodna", а не "Grodno" і т.д. Пры этам іменна рускаязычный варыант зачастую пападает в другіе языкі, ё█аный стыд. Пахожая сітуацыя і с транслітэрацыей фамілій, аднака тут усё гаразда хужэ https://nn.by/?c=ar&i=211759

БЫЛА БЫ НЕПЛОХА СДЗЕЛАЦЬ ГАЛЕРЭЮ С ПРУФАМІ НЕПРАВІЛЬНАЙ ТРАНСЛІТЭРАЦЫІ

Такжэ

Не так даўно в Югаславіі быў так называемый сербахарвацкій язык. После распада Югаславіі в новаабразованых странах началі запіліваць сваі рэдакцыі этава языка (што стоіла бы сдзелаць і с рускім языком в Квітнеючай). Паміма прочых асобенасцей (каторые, впрочэм, весьма незначыцель) следует атмеціць, што:

  • В сербскам языке есць два варыанта пісьменасці: кірыліца і лацініца. Пры этам заканадацельна афіцыальный статус в Сербіі імеет толька первая;
  • В баснійскам языке тожэ два варыанта пісьменасці;
  • Пісьменасць харвацкава языка пастроена толька на лацінке (аднака эта імеет істарычэскіе аснаванія);
  • Чарнагорскій язык (каторый факцічэскі тот жэ сербскій) заканадацельна закрэплено раўнаправіе двух варыантаў пісьменасці.

Кроме таво, лацінскую графіку іспользуют следуюшчые славянскіе языкі:

  • пшэцкій;
  • славацкій;
  • чэшскій;
  • славенскій.

Такім образам, пяць із аснаўных славянскіх языкоў іспользуют кірыліцу, тры -- і кірыліцу і лацінку, пяць -- толька лацінку. Пры этам есць ішчо кашубскій язык, іспользуюшчый лацінку.

Да 2025 года на лацінку планіруют перайці казахі -- нашы друзья па нішчасцью так называемаму ЕАЭС. Такіе новасці вызвалі бурнае прыпічосі ў імперскіх імбецылаў і прочых любіцелей "русского міра" і прыступ удахнавенія і радасці ў нашых сьвядомых. Пры этам паследнім апяць жэ стоіт знаць, што казахі да этава тысячу лет пользавалісь арабскім пісьмом, патом с 1929 па 1940 год -- той жэ лацінкай і толька с 1940 года -- кірыліцэй. http://belsat.eu/news/kazahstan-perahodzits-na-latsinku-i-novy-alfavit/ Эта нямножэчка намекает, што ў нас с німі кірыліца імеет прынцыпіальна разнае значэніе.


Нада лі перахадзіць на лацінку?

Адэпты секты свідзецелей вялікай лацінкі ўтверждают, што іспользаваніе сабжа паможэт народцу в ізучэніі другіх языкоў на аснове лацінскава алфавіта. Аднака на самам дзеле™ эта ніхера не так. Данный аргумент справядлівый толька для насіцелей языкоў, пісьменасць каторых вапшчэ нікак не пахожа на лацінскіе буквы (іерогліфы, вязь і т.д.). Пры этам, напрымер, грузіны как-та не думают атказывацца ат сваево алфавіта. Хаця ані, несматра на геаграфічэскае распалажэніе, куда большэ інтэгрыраваны ў Яўропку, чэм мы. Пахожая сітуацыя і с армянскім пісьмом. https://russian.eurasianet.org/node/63906

Карочэ, перавод мовы на лацінку паможэт толька ў ізучэніі другіх славянскіх языкоў, юзаюшчых падобную графіку, што нахер не неда, іба для жэлаюшчых палучыць карту пшэка і прочых эмігрантаў кірыліца нікада не была сір'ёзным бар'ерам. Хаця многіе, навернае, удзівілісь бы таму, насколька харашо ані панімают западнаславянскіе языкі.

Едзінственный пракцічэскій плюс ат уведзенія лацінкі заключаецца как раз у абратнам -- у том, што насіцелям языкоў с пісьменасцью на аснове лацінскава алфавіта будзет прочшэ ізучаць мову. Сопственна, для ніх і былі прадубліраваны ўсе станцыі метрапалітэна і прочые надпісі на ўказацелях.

А пахерыць тысячылетнее пісьменнае наследзіе, штобы проста быць менее пахожымі на маскалей, давольна радзікальная мера.

Аднака самае глаўнае: пака беларуская мова ў прынцыпе находзіцца ў жопе, тапіць за прадвіжэніе лацінкі = дзяліць шкуру неўбітава мядзведзя. Пака дастатачна хаця бы дабівацца правільнай транслітэрацыі імён сопственных ва ўсевазможных сферах.

Ссылката

Падзялiцца ВК.png ВКонтакте ФБ.png Facebook Ц.png Telegram