Бітва пад Оршай

Материал из Pampedia
Перейти к: навигация, поиск
беларускаярусский


No-image.png А гдзе карцінкі?
Цекст нужна разбавіць ілюстрацыямі абнажоных жэншчын!



Бітва пад Оршай
Бітва пад Оршай.jpg
Бітва пад Оршай, аўтар неізвесцен
Дата 8 сенцябра 1514 г.
Места пад Оршай
Ітогі Эпічная пабеда ВКЛ
Праціўнікі
ВКЛ Масковія
Камандуюшчые
Канстанцін Астрожскій Іван Чаляднін, Міхаіл Булгакаў-Голіца
Пацеры
1--4 тыс. убітымі 5--40 тыс. убітымі




Ахтунг! Садзержаніе этай стацьі чуць менее, чэм полнасцью прадубліравана в первам выпуске "Памяркоўнай Історыі". Паэтаму еслі вы слішкам ленівы, можэце агранічыцца прасмотрам роліка. Аднака жэстачайшэ прэдупрэждаем: ролік сушчэствует толька на трасянке і па есцественым прычынам не падлежыт ізмененіям і дапалненіям! Ролік

Прэдысторыя

Началось усё с таво, што непамяркоўныя маскалі в ачэрэдной брацкай вайне атжалі ў ВКЛ этат ваш Смаленск (благадара крысятнічэству Міхаіла іціць ево маць Глінскава). Смаленск жэ быў самым афігеным фарпостам на той граніцэ і едзінственым значэмым укрэпленіем на пуці к нішцякам княжэства (аналаг Брэсцкай крэпасці в 1941). Такім образам, пацера горада была лютым фэйлам для ВКЛ і Рэчы Паспалітай. Рукавоцтва страны начала апераціўна сраць кірпічамі і сабіраць апалчэніе. Што харакцерна, большая часць апалчэнія ва главе са шляхтай традзіцыона забіла на прызывы і асталась сідзець па крайнім хаткам, інагда ў самам прамом смысле этава слова. Напрымер жэмайты не пашлі, іба нада была старажыць граніцы ат крэстаносцав, а ўкраінцы не пашлі, т.к. старажылі свае граніцы ат татар. Еслі гарарыць пра цыфры, то із планіруемых 16 тыс. апалчэнія к канцу аўгуста прышло толька окала 8 тысяч, а із планіруемых 12 тысяч наёмнікаў рэшылі наняць толька 7 тысяч іба эканамічэскае састаяніе была прымерна как летам 2011 года.

Пака маскалі шлі сваім асвабадзіцельным маршам углубь княжэства, нашы вайска медлена і не очэнь уверэна сабіралісь в Сьвядомам (Мінске). В канцэ іюля в горад прыехаў лічна Вялікі Князь, штобы асматрэць вайска і самаму ацэніць шансы на ўспех. Тут жэ ВНЕЗАПНА стала ачэвідна, што саюзные пшэкі сабаціруют мабілізацыю, дабіраясь да Мінска эстонскімі авіалініямі. В ітоге, большая часць палякаў (каторые далжны былі ідці са ўсей арміей на фронт) асталась в Брэсце, некатарые – ў Барысаве і другіх гарадах в качэстве рэзерва. (Можна лагічна прэдпалажыць, што на самам дзеле брацкіе палякі тармазілі спецыальна, штобы сабраць сваі сілы за спіной нашых прэдкаў, т.к. в успех верылась слабавата. Т.е. хітражопые пшэкі вазможна хацелі іспользаваць нашу армію как пушэчнае мяса, а ВКЛ как буферную зону. Такім образам, у іх былі рэальные шансы зашчыціць тру-Польшу і дажэ разбіць пакалечаных маскалёў ужэ после таво, как вайска ВКЛ па-геройскі пагіблі бы в баю. Но эта толька прэдпалажэніе). Карочэ, Князь распарадзіўся паслаць навстрэчу наступаюшчым маскалям (80 тыс. чал) це сілы, каторые былі ўжэ гатовы (30 тыс.) ва главе с Канстанцінам Астрожскім, а сам астаўся в Барысаве с 4 кілапалякамі.

Первае сражэніе састаялась 27 аўгуста, кагда наша армія перапраўлялась чэрэз Бярэзіну. Харакцерна, што нашы такі пабедзілі іба перэд непасрэдственна пераправай Астрожскій па-брацкі абстрэляў маскалёў с арцілерыі (каторая, кстаці, сыграла рэшаюшчую роль ва ўсей этай кампаніі). Такім образам нашы пракцічэскі без пацер разграмілі нескалька маскоўскіх палкоў і ўбілі большэ тысячы брацьеў-славян. Следуюшчый дзень нашы апяць жэ правялі очэнь ўдачна. Маскавіты неслі пацеры і атступалі. (Кстаці, стоіт сказаць, што в маскоўскім войске было очэнь многа всячэскай арыстакраціі і прочэй залатой маладзёжы. Кагда “дзеці баярскіе” пачкамі пападалі к нашым в плен, эта была годным повадам для раздуванія ЧСВ княжэства і палкаводцаў.)

В опшчэм, маскавіты атступілі за Днепр і там, на ево левам берагу Іван Чаляднін (главный у брацьеў-славян) выбрал якабы ўдачнае места для рэшаюшчава боя. Хітражопый Чаляднін паставіў сваі вайска на вазвышэнасці, што ўжэ давала прыімушчэства, а нашым прэдкам аставіў ліш адну вярсту прастранства ат крутых берагоў, каторая была очэнь узкай для таво, штобы развярнуць вайска. Кроме таво, маскоўскіе вайска занялі выгадные пазіцыі на самом берэгу і маглі невазбранна абстрэліваць нашу армію в мамент пераправы. Аднака, Астрожскій быў ішчо более хітражопым. Он рэшыл, што места нармальнае і дажэ выгаднае, т.к. салдатам в случае полнай жопы некуда будзет удзіраць і ім прыдзёцца сражацца да канца. Кроме таво, гетман прасёк фішку с засадай у перэправы і атправіў па кантраліруемай маскалямі пераправай ліш небальшую часць войск, дзелая від, што павёўся. На самам жэ дзеле он і ўся астальная армія перасеклі Днепр в савершэнна другом месце. Тут стоіт атмеціць, што маскавіты крупна лаханулісь: ані не сталі апстрэліваць падстаўных салдат на пераправе, т.к. баялісь спугнуць астальное войска. В рэзультаце не апстрэлялі нікаво. Эпік він Астрожскава.


БІТВА

Спасіба!

Есць мненіе, што эту бітву нашы выйгралі із-за традзіцыонава раздалбайства і пафаснасці маскоўцаў. 1) у ніх была факцічэскі два начальніка (Чаляднін і Булгакаў-Голіца), каждый із каторых цянуў адзеяла на сібя. Із-за этава недапаніманіе і атсутствіе едзінай такцікі. 2) У ніх пракцічэскі не была арцілерыі. Былі какіе-та ніпанятные “агнястрэльные снарады”, но чуць менее, чэм усе пушкі ані аставілі в акупіраваных замках. 3) Із-за чысленава прыемушчэства ні камандаваніе, ні салдаты пракцічэскі не парылісь. Па этай жа прычыне была выбрана не самая ўдачная расстаноўка войск – тонкім дліным фронтам. Із такой пазіцыі ані хацелі быстра акружыць і разбіць (скінуць в Днепр) нашэ войска. Такіе дзела.

В самой бітве первымі атакавалі маскоўцы. Ані, наіўна надзеялісь с первай жа атакі ўзяць нашых (за яйца) в кальцо. Но нашы пашлі в контратаку і нехіла навалялі гасцям із Масквы. Ва врэмя втарой атакі брацьеў-славян нашы іх снова затроллілі: на этат раз рыцары і прочые любіцелі халоднава аружыя проста раступілісь і маскалі встрэцілісь с нашай пехотай, каторая расстраляла маскоўцаў із пішчалей і прочых інцірэсных вешчэй . После этава наша конніца апяць пашла ў контратаку і аканчацельна разбіла кавалерыю Булгакава-Голіцы. Што харакцерна, Чаляднін таварышчу не памог іба эгацэнтрыст. К таму жэ, дажэ после разгрома войск Булгакава-Голіцы ў Чалядніна армія была большэ, чэм у Астрожскава. І вот, в адзін прэкрасный мамент наша конніца такі начала атсупаць. Чаляднін поняў, што эта ўжэ пачці пабеда, і пусціў на дабіваніе туеву хучу сваіх кавалерыстаў. Аднака, ВНЕЗАПНА нашы стрэміцельна атступаюшчые вайска разбіжалісь в разные стораны і даганяюшчае маскоўскае войска апяць (нічэму іх жызнь не ўчыт) аказалась перад нашай арцілерыяй і прочым агнестрэльным аружыем. Есцественна, што нашы прэдкі парубілі маскоўцаў вмесце с іх канямі (каней жалка) в фарш, расстраляўшы іх в упор. После такова неажыданава паварота сабыцій, астаткі маскоўскай арміі началі апераціўна панікаваць і сваліваць васваясі. Тут следует утачніць, што в этат раз нашы стрэлялі не толька сперадзі, а скарэе с тыла, штобы праізвесці большый псіхалагічэскій эфект, што ім і ўдалось. После расстрэла нашы без труда дабівалі астаткі панаехаўшава маскоўскава войска. Многіе брацья-славяне ўтанулі в рэке, многіе былі взяты ў плен. Такіе дзела. Такім образам, зборная РП в ачэрэдной раз адзержала на сваём поле ўбедзіцельную пабеду, дажэ іграя в неполнам саставе.


Ist.png Історыя Квітнеючай
ВКЛ Бітва пад Оршай
Рэч Паспалітая Залатые шляхецкіе вольнасціКанфедзерацыя
Расійская Імперыя Вастаніе 1863-1864 гг.
БНР
СССР
Незалежнасць